“Van hard werken is nog nooit iemand…”

Wat kost ons het voorkomen van overbelasting en wat kosten ons de gevolgen van overbelasting? Wat betreft het benoemen van de factoren gaat het met name om: een gebrek aan ontspanning, aan overzicht, aan richting, aan waardering of aan motivatie. Combineer die gebreken met hard werken en vroeg of laat wordt de inzet een blijvende vorm van overbelasting.

Voor de spiegel
De kosten-baten analyse kan makkelijk zonder spreadsheet. Denk gewoon aan de kosten van dagelijks tandenpoetsen. Die vallen ook in het niet bij de tandartsrekening, die het gevolg zou zijn van niet-poetsen. Maar wie zet organisaties vanaf hun jonge jaren dagelijks voor de spiegel en laat hen daar telkens datgene doen waardoor een gezonde gewoonte ontstaat? Dat moeten organisaties bij zichzelf doen. Oftewel de medewerkers en –met daarin een bijzondere verantwoordelijkheid– de leidinggevenden. In veel organisaties vermijdt men de spiegel als het gaat om chronische overbelasting.

Ruimte voor vragen
Dat vermijdingsgedrag is best te begrijpen. Zo moet een leidinggevende zich voor de spiegel afvragen of hij misschien tekort schiet in het geven van waardering, in het motiveren of in het vasthouden aan een uitgezette koers. Ook komt er ruimte voor vraagtekens bij het overzicht dat de leidinggevende heeft. Weet ik wel wat ik allemaal gevraagd heb, hoeveel uren dat kost en waar mijn mensen nu individueel mee bezig zijn? Ook medewerkers zullen zichzelf confronterende vragen moeten stellen. Bijvoorbeeld iemand die zich realiseert, dat er door overwerk geen tijd meer is voor sport of ontspanning: “Vind ik mijn eigen tijd niks waard? Waarom vind ik dat? Waarom kaart ik dit niet aan? Hoeveel vind ik mezelf waard?”

Reëel zijn over risico
Tegenover die ongemakkelijke vragen ligt dan het psychologisch aantrekkelijke alternatief van het vertrouwde arbeidsethos. Flink werken en niet zeuren. Geen wonder dat men daar naartoe trekt. Helemaal wanneer je als leidinggevende zelf ook hard werkt, ook veel druk voelt en bepaalde medewerkers ook door hun collega’s worden beschouwd als zeurpiet. Toch is er een andere omgang nodig met het verschijnsel van chronische overbelasting. Het is nu eenmaal een bestaand risico, dus zal het behandeld moeten worden als een risico. Net zoals andere vormen van bedrijfsrisico's mogelijke bedrijfsongevallen die daar een gevolg van zijn.

Gezonde cultuur eigen maken
De meest effectieve omgang met risico’s is structureel erkennen dat ze er zijn, zonder schaamte en oordeel. Net zoals het ophangen van een brandblusser geen motie van wantrouwen is richting het gezonde verstand van de gebruikers van een ruimte. Iedereen kan systematisch en zonder zelfverwijt nagaan hoe hij of zij het doet op aspecten als ontspanning, overzicht, koersvastheid, waardering of motivatie. Maar om dat goed te kunnen, hebben de meesten wel ondersteuning nodig vanuit een organisatiebrede systematiek, meestal aangevuld met een mate van coaching om zich die systematiek eigen te maken. Zo ontstaat een cultuur, die reëel is over inzetbaarheid. Een cultuur waarin hard werken gezond is en blijft.

Heeft u vragen? Stel ze hier.

Meer lezen over de trainingen van CiEP? Klik hier voor het overzicht.

 

Wij gebruiken cookies om het contact met ciep.com nog makkelijker en persoonlijker te maken.
Bezoekt u onze website, dan gaat u hiermee akkoord. Klik hier voor meer informatie.

Niet meer tonen.